Fer að sofa um miðnóttarbilið; óska ykkur góðrar nóttar

Íslenskar beygingar

Ekki er alltaf auðratað
um afkima íslenskrar málfræði.
Í völundarhúsum veit ekki á gott að … beygja vitlaust.

Mér finnst ég heyra ógnvænlegan vængjaþyt afstæðishyggjudrekans Baals sem innan skamms steypir sér yfir mig og eldvarpar út úr sér skömmum og uppnefnum: “Språkpolisen! Hreintungufasisti!” En ég bara verð.

Framan á Blaðinu í dag:

„Ævi og ástir Sylvíu Nóttar“

Í fyrirsögn á forsíðu.

Jæja, þetta blað byggir þó ekki afkomu sína á lífshörmungum hinna ógæfusömu. Við hljótum þá að fyrirgefa flest annað. Og Blaðinu til veikburða varnar beygja flestir þetta svona á vefnum. Sennilega Sylvía Nótt líka. Meirihlutinn ræður, ekki satt Baal?

Blað, mér þykir enn vænt um þig. En láttu nú einhvern prófarkarlesa a.m.k. forsíðufyrirsagnirnar.

7 Responses to “Fer að sofa um miðnóttarbilið; óska ykkur góðrar nóttar”

  1. Baal Says:

    Það vantar líka prófarkalesara hjá Seðlabankanum. Ég sá 500 kall um daginn sem á stóð Jón Sigurðsson. Skandall.

  2. GÞB Says:

    Og sjá, drekinn er mættur.

    Jamm. Til allrar hamingju heiti ég Briem, annars héti ég líklegast Sigurðsson (þar eð ég er Sigurðar son), og neyddist því til að taka afstöðu til þessarar gamalgrónu bommertu annaðhvort með því að breyta nafninu mínu eða með því að breyta því ekki.

    Munurinn er auðvitað að málvillan „Nóttar“ er ekki búin að ná að skjóta neinum rótum, en málvillan „Sigurðsson“ er nógu gömul til að vera orðin rótgróin málhefð og þar með stikkfrí frá kröfum um málfræðilegt samræmi; ekki lengur villa. Hún var samt villa í ungdæmi sínu. En þú vilt líklega meina að á sama hátt og á fimmhundruðkallinum sé í raun engin „málvilla“ til … það sé enginn eðlismunur á röngu máli og réttu þar sem málvillur verði smám saman að hefðum og þar með að „réttu“ (þ.e. viðteknu) máli.

    Fyrir stuttu síðan reyndir þú að fá mig inn á að munurinn á mönnum og hinum dýrunum (mitt orðalag) væri eðlismunur, ekki bara stór stigsmunur. Ég álpaðist til að geta þess að hvergi í þróunarsögu mannsins væri skýr skil að finna, þar sem stigsmunurinn gæti talist breytast í eðlismun. Þú bentir á — réttilega — að ég hefði gerst sekur um Soritesþversögnina [tvö sandkorn eru ekki hrúga; hversu mörg sandkorn þarf til að teljast vera hrúga? Það er ekki ljóst; er þá til nokkuð sem heitir örugglega hrúga?]. Hvað segi ég þá núna?

    Sjálfur!“

  3. Baal Says:

    Ég er nú bara svo bláeygður að mér finnst að fólk megi nota tungumál eins og það vilji, án þess að nefndir og reglugerðir séu að potast í því. En þú hefur kannski rétt fyrir þér. Hvernig myndi slík frjálshyggja enda? Ef ekki væri fyrir haukfrána málverndunarmenn sem kveða málvillur í kútinn, þá gætu gætu málvillur (og einu sinni enn: málvillur) skotið rótum og orðið að viðurkenndu máli. Það væri náttúrulega hræðilegt ef að það gerðist. Ég sé það núna. Meiri reglur, minna frelsi. Verndum málið. Bannað að breyta. Sem betur fer eru þegar til nefndir sem ákveða fyrir okkur hin hvað sé rétt mál og hvað rangt, hvaða nöfnum fólk má heita og svo framvegis. Er ekki hægt að komast í svona nefnd? Mitt fyrsta verk væri að banna nafnið Sylvía. Ekki nógu íslenskt. Engin hefð fyrir því. Ég legg líka til að þú breytir nafninu þínu í Gunnlaugur Þór Brjánslæk (hinn eini sanni). Annars er hætt við að þetta endi með ósköpum.

  4. GÞB Says:

    Illa er fyrir mér komið þegar sá sem lætur sig dreyma um ríkisrekstur alls (þ.m.t. gosdrykkjaframleiðslu, eftirlætisdæmisins þíns) þykist allt í einu vera meiri fánaberi frelsisins en ég.

    En þú ert stjórnlyndur úlfur í frjálshyggjumannsgæru. Hvar skín í úlfseðlið? Þar sem ég voga mér að finnast eitt „rétt“ og annað „rangt,“ þar sérð þú umsvifalaust fyrir þér að ég hljóti að vera að leggja til opinberar stofnanir til að kúga alla til hlýðni við skoðun mína. Það er semsagt eins með máltilfinninguna og allt annað: annaðhvort hlýtur hún að vera ríkisrekin eða bara ekki til.

    Þú vilt að fólk megi nota tungumál eins og það vill … nema náttúrulega ef það vill nota tungumál til að lýsa skoðunum sínum á notkun tungumáls. Þú hefur kannski rétt fyrir þér. Hvernig myndi slíkt skoðanagaspur enda? Ef ekki væri fyrir haukfrána verjendur frelsisins sem kveða fallbeygingafasista eins og mig í kútinn, þá gæti málfarslegt fegurðarskyn skotið rótum og orðið að viðurkenndum hugsunarhætti. Það væri náttúrulega hræðilegt ef það gerðist. Ég sé það núna. Meira hlutleysi, minna skoðanafargan. Verndum ambögurnar. Bannað að gagnrýna. [O.s.frv.]

    Ef ég væri nafni minn Gunnlaugur SE Briem leturgúrú, og mér þætti leturgerðin í forsíðufyrirsögnum Blaðsins foxljót og ósmekklega valin, myndirðu þá skammast í mér fyrir að lýsa þeirri skoðun, af því að þér „finnst að fólk megi nota letur eins og það vilji, án þess að nefndir og reglugerðir séu að potast í því?“ Alveg burtséð frá því hvort ég minntist nokkurs staðar á nefndir eða reglugerðir?

    Hvað með herfilega illa teknar ljósmyndir á forsíðu, úr fókus og oflýstar og bara lélegar? Best að þegja svo að Baal saki mig ekki um að vilja siga yfirvöldum á ljósmyndarann.

    Ég geri ráð fyrir að þú létir slíka gagnrýni óáreitta. Hvers vegna ertu þá svona ofurviðkvæmur fyrir gagnrýni á málnotkun? Hvað er svona heilagt við hana? Er það kannski af því að ég nota orðið „rangt“ í stað „ljótt?“ En ég gerði það ekki einu sinni! Ég bara birti tilvitnunina og lagði til prófarkarlestur. En slík gagnrýni er víst — eins og búist var við — ekki drekanum þóknanleg.

    Vona að mínum ágæta frjálshyggna vini sárni ekki málsvörnin!

    :-)

  5. Gunnar Hælhaldur Says:

    Það særir máltilfinningu háfrónskusinna að sjá orðið “fallbeygingafasista” í stað “fallbeygingavandsveins”.

  6. Baal Says:

    Eitthvað er þetta nú komið í hring ef þú ert að gagnrýna mig fyrir að ég sé að gagnrýna þig fyrir að gagnrýna prófarkalestursleysi Blaðsins. Eykur það enn á hringlandann að blanda inn í málið óskyldum hlutum á borð við tilvistarheimspekiskoðanir mínar og stjórnkerfispælingar. Skil ekki alveg hvað það hefur með málið að gera. Nema þetta sé einhver umræðutækni sem þú hafir lært af vini þínum urriðaelskaranum. Hann kallar fólk skrýmsli. Þú kallar mig úlf og dreka. Drullunni er slett. Og til að tryggja að hún festist er maður kyrfilega nafngreindur. Svona til að það fari ekki á milli mála hver á drulluna. Notar svo tækifærið til að snúa út úr hinum og þessum skoðunum mínum til að sýna fram á hvað ég sé nú vitlaus. Mér er svo sem alveg sama. Þetta er þitt blogg. En það er alveg merkilegt hvað þú getur verið anal þegar kemur að stafsetningar- og málvillum. Chill out man.

    En að efninu. Mitt point með mínu fyrsta stutta innleggi var bara að benda á að það er ekki óheyrt að mannanöfn séu beygð á óhefðbundinn hátt. Af þessari annars frekar ómarktæku Googlekönnun að dæma virðist fólki tamara að segja “Sylvíu Nóttar” en “Sylvíu Nætur”. Er það þá ekki bara í lagi? Og er það ekki líka í lagi að þér finnist það vera ljótt? Jújú, þér má alveg finnast það vera ljótt. Mér finnst bara asnalegt að þér finnist það vera rangt. Aha! En þú notaðir ekki orðið “rangt”. Nei, þú notaðir heldur ekki orðið “ljótt”. Hins vegar notaðir þú orðið “prófarkalesa”, sem gefur í skyn leiðréttingu á villum. Svo tókst þér að nota orðið “málvilla” sex sinnum í einni málsgrein í þínu fyrsta kommenti. Bottom line. Þú mátt alveg væla og hneykslast eins og þú vilt fyrir mér. Alla vega á meðan ég fæ að væla yfir því hvað vælið í þér sé vitlaust.

  7. GÞB Says:

    Kirfilega, meinar þú. Komið af kerfi. Ekkert u-hljóðvarp í augsýn. Takk Ragnheiður Briem.

    Jájá, ég er hræðilegur. :)

    Nafngreiningin var yfirsjón og hefur verið leiðrétt. Baal skalt þú vera.

    Stjórnkerfispælingar þínar eru einmitt ekki óskyldar, það var nú punkturinn hjá mér; ég minntist hvergi á „nefndir og reglugerðir,“ slíkar meiningar komu alfarið úr þínum ranni, og það er lykilatriði: ég gagnrýni bara í eigin nafni, og hef engin áform um valdboð skoðana minna. Hverjum dettur samstundis slíkt valdboð í hug? Einmitt þeim sem finnst eðlilegt að valdhafar vasist í öllu.

    Drekinn var myndhverfing fyrir árásina sem ég þóttist eiga von á. Úlfurinn var sömuleiðis sprottinn upp úr orðtakinu fyrir þá sem þykjast vera annað (og saklausara) en þeir eru; t.d. ríkisvaldsbubbar í frjálshyggjugæru. Hvort tveggja orðið var þannig til komið í skýru samhengi, ólíkt lítt skilgreindri leðjuslettu Össurar um skrímsli.

    Ég sýndi hvergi fram á „hve vitlaus þú værir;“ það væri líka torsótt, því að mismunurinn á skoðunum okkar á ekki rót sína í greindarskorti, hvorki mínum né þínum.

    [... meira babl hér, sem ég breytti í nýjan bloggmola af því að það var orðið fulllangt!]