Bergbrot
Til hvers taka fjölmiðlar fram að hinir og þessir misyndismenn séu af erlendum uppruna? Dæmi: manndrápsfrétt fyrir nokkru á mbl.is þar sem stendur „Að sögn lögreglunnar í Kópavogi eru mennirnir af erlendu bergi brotnir en búsettir hér á landi.“
Gleymdist ekki að taka fram húðlit og trúfélag?
„Já, það var svosem auðvitað, ekki spyr ég nú að hvernig þessir innflytjendur vaða uppi.“
Auðvitað er það ekki meðvitað meiningin hjá blaðamanni. En þjónar svona athugasemd í frétt einhverjum tilgangi öðrum en þeim að ala á þjóðrembu og nýbúafordómum? Á hún sér einhverja réttlætingu?
Hvernig ætli þetta gerist? Nefnir lögreglan þjóðaruppruna grunaðra sisvona í óspurðum fréttum? Eða spyr blaðamaður „voru þetta nokkuð Íslendingar?“ Og ef svarið er „já, reyndar,“ ætli það þyki þá ómaksins vert að hafa það með í fréttinni?
Sjálfur er ég annars meinlaus; ólíklegur til ofbeldis og annarra ódæða. Ég er nefnilega af innlendu bergi brotinn.
June 6th, 2005 at 7:00 pm
í því samhengi sem fréttin er skrifuð, er mögulega hægt að finna réttlætingu á þessu orðalagi. Það er nefninlega tekið fram að lögregla hafi ekki gefið upp nöfn hinna grunuðu. Þar af leiðandi er fréttamaður mögulega að hjálpa okkur að útiloka skyldmenni.
Það kæmi mér þó ekkert á óvart að það væri líka vottur af þjóðernisrembingi undir niðri.
June 8th, 2005 at 1:17 pm
Sæll,
ég er með kenningu, sem er svo sem ekki mín frekar en annað, þar sem ekkert er nýtt undir sólinni. Nema hvað Mary nokkur Douglas er mannfræðingur og í miklu uppáhaldi hjá mér. Hún skrifaði bók sem ber nafnið Purity and Danger og fjallar hún hvernig hlutir sem eru á röngum stað eru gjarnan taldi óhreinir eða bundnir ákveðnu tabooi. Tökum dæmi: Mold í fallegu blómabeði er hrein, garðyrkjumenn lykta af henni og hún er á réttum stað. Sama hreina moldin verður svo að óhreinindum þegar inn í húsið er komið. Þá sérstaklega þegar hún er komin inn í stofu eða í hreinan dúk. Skítugir skór í forstofu eru hreinir en þegar þeir eru komnir upp á borð (rangan stað) er það bara hrein óhreinindi (pure dirt er samt annað og skemmtilegra efni). Það sama má segja um varalit á vörum og í skyrtukraga. Graffið (veggjakrot/veggjalist/myndlist what ever) sem er mér líka hugfangið efni er ýmist flokkað sem list eða krot. Óumbeðin skreyting á vegg sem ekki á heima þar er krot. Graff sem málað er á menningarnótt Reykjavíkuborgar er gjarnan veggjalist. Get my point?
En afhverju þetta sníkju blogg hjá þér núna. Jú, eru innflytjendur ekki hlutur (fólk) á röngum stað. Þeir eru ekki Íslendingar og ekki líkjast þeir okkur, tala furðulegt mál og borða skrýtinn mat. Ef ógæfumaðurinn hefði verið Dani, hefði hann fengið á sig stimpilinn af erlendu bergi brotinn? Eða eru það bara þessu sem eru svo frábrugðin okkur sem eru ekki pure heldur valda danger?
…ég veit ekki!
June 8th, 2005 at 7:16 pm
„Frame of reference“ … vissulega. Þegar ég stend á götuhorni í Peking eða á bæjarmarkaði í Guatemala, þá fer ekki á milli mála að heimamenn sjá í mér mann „af erlendu bergi brotinn“ og eru því á innlendu varðbergi. Þar er ég moldin á stofugólfinu.
Svo er reyndar alveg opið fyrir fordóma í hina áttina hjá okkur sem hræðumst þá tilhugsun að gerast sek um fordóma … að við hugsum „bölvaður ofbeldisseggur og sluddmenni“ nema fram komi að maðurinn sé af öðru þjóðerni eða af öðrum kynþætti eða annarrar trúar; þá köllum við hann „ógæfumann“ ;-) og teljum hann hafa „leiðst á glapstigu“ og leitum skýringa í aðstæðum hans og bakgrunni. Og afskrifum innfædda „ruslaralýðinn“ án þess að hugsa tvisvar. Hjá sumum fær kannski hann Erlendur Bergur meiri séns en Innlendur. Sanngjarnt mótvægi við það hversu illa er farið með Erlend annars? Má laga misrétti með misrétti? Má hindra stríð með stríði? Má svara alltof almennum spurningum með alltof almennum svörum? Æégveitþaðekki. Í öllu falli finnst mér alltaf skítt þegar menn þurfa að gjalda þess af hvaða bergi þeir eru brotnir, hvort sem bergið er innlent eða erlent, „vel ættað“ eða „ættlaust,“ o.s.frv. Og við erum örugglega sek um slíkt oftar en við gerum okkur grein fyrir.
June 9th, 2005 at 10:12 am
flestir hafa fordóma gagnvart einhverjum, hvaða átt sem þeir svo snúa, getur verið snúið. Erlendur Bergur, fegurðadrottningar eða skátar liggja öll vel við höggi :). Vissulega hefur setningin “af erlendu bergi brotin” áhrif á hvernig fólk heyrir fréttina. Góð vinkona mín heyrði fréttina sagða í útvarpi, þar var farið yfir gang mála en í lok fréttinnar skaut blaða maðurinn því inn í að viðkomandi væri ekki íslendingur. Mín víðsýna vinkona (eins og þær eru jú allar) áttaði sig snarlega á því hversu öðruvísi hún horfði á málið með þessa vitneskju í farteskinu. Fordómar í allar áttir…