The guy in this picture probably looks pretty cool to perhaps 5% of the world.
He probably knows, and doesn’t care, that he looks like a cruel and pointless killer to perhaps another 5%.
But I wonder if he’s aware that, to everybody else, he just looks enormously silly.
Ég verð eiginlega að verja nokkrum orðum í nýleg greinaskrif Þráins Bertelssonar.
Skrifa hans þekki ég ekki vel til, en ég las bakþankapistilinn aftan á Fréttablaðinu á miðvikudaginn, undir fyrirsögninni „Trúarofstækir trúleysingjar.“ Þar leggur Þráinn til atlögu við trúarafneitunina; þá tísku að gera lítið úr kristinni trú og taka hennar í stað „tækni- og neyslutrú“ eins og Þráinn orðar það. Hann tengir ennfremur trúarofstæki trúleysingjanna við „þá illsku sem brýst fram í ofstæki og fjandskap gagnvart framandlegri trúarbrögðum — sem aftur leiðir til útlendingahaturs, þjóðrembu og fasisma.“
Hér hefur Þráinn auðvitað laukrétt fyrir sér. Tómhyggja síðari ára er knýjandi áhyggjuefni, og virðingarleysi ungs fólks fyrir kristinni trú er stórslys. En verst er það, sem Þráinn bendir viturlega á, að útlendingahatur, þjóðremba og fasismi, ofstæki og fjandskapur gagnvart framandlegri trúarbrögðum … allt eru þetta augljósir ávextir þess illgresis sem trúarafneitunin er. Allt eru þetta vel þekkt einkenni trúleysingjanna. Og öllu þessu berst kristnin gegn. Þráinn veit að kristin kirkja hefur sannað sig í gegnum aldirnar sem kyndilberi friðar og kærleiks og sér í lagi ótrúlega ötullar hjálpsemi við þá sem villst hafa til annarra trúarbragða. Starf kristinna trúboða hefur löngum verið sómi kirkjunnar, sverð hennar og skjöldur. Ekki vinna trúleysingjar slík hetjuverk til að bjarga mannkyninu frá glötun. Þeir sitja bara hver í sínu tómhyggna horni og hjálpa ekki öðrum að sjá ljósið, enda þekkja þeir ekki ljósið sjálfir.
Vitanlega er trúarafneitunin á ábyrgð gegndarlausrar vísindahyggju nútímans, eins og Þráinn bendir á. Sálarheill mannkyns er núna sett á verksvið einhverra eðlisfræðinga og verkfræðinga, og sambandi okkar við Guð er burtkastað fyrir nýjustu tækni og vísindi. Afleiðingin: fólk lifir lífi sínu í vítahring líkamlegrar ofneyslu og andlegrar vannæringar. Það étur sér til óbóta, drekkur svo vísindaformúlur til að reyna að fljótredda málinu, og sýnir loks við og við einhvers konar iðrun … í íþróttasölum. Að sækja sér leiðsögn í kirkju er nútímamanninum fornfáleg hugmynd, ef ekki hreinlega gleymd. En það er ekki bara daglegt líf sem er í hættu stefnt, heldur líka sjálf heimsmyndin og hugmynd okkar um eigin uppruna og eðli og sess í sköpunarverki Guðs.
Þvert á þekkta sögu mannkyns og það sem ritað stendur í Bók allra bóka, þykir nefnilega fínt núna að aðhyllast ósannaða kenningu vísindamanna um að við séum bara einhverjir hárlausir apar en ekki einstakt sköpunarverk Hins æðsta. Út frá þessu er síðan ályktað að við eigum að bera okkur saman við “hin dýrin” og auðvitað fer heilbrigt siðferði lönd og leið með því hugarfari. Fólk ástundar kynlíf utan hjónabands án þess að blikna, og hjónaskilnaðir eru daglegt brauð, fólk giftist bara einhverjum öðrum rétt sisvona, eins og við séum bara fjölmakategund líkt og elgurinn og höfrungurinn og kalkúninn. „Vísindin efla alla dáð“ éta menn hver upp eftir öðrum, og krjúpa fyrir stærðfræðijöfnunum eins og hverjum öðrum skurðgoðum … og það sem verst er: við kennum börnunum þetta. Í skólunum okkar eru þau heilaþvegin frá fyrsta degi með þessum apakenningum og kristinfræðin víkur fyrir einhverri samsoðinni „trúarbragðafræði“ þar sem framandlegri trúarbrögðum er gert jafnhátt undir höfði og kristninni okkar — og má þakka fyrir að á trúna sé yfirleitt minnst, svona inn á milli kennslustunda í stærðfræði og eðlisfræði og öðrum tómhyggjugreinum. Þannig ölum við upp þjóðrembufulla útlendingahatara og fasista, sem sýna framandlegum trúarbrögðum fjandskap. Allt er þetta trúleysingjunum að kenna, eins og Þráinn bendir réttilega á.
Um þessa óheillaþróun er erfitt að tala með jafnaðargeði, og lofsvert hvernig Þráinn fjallar um hana af hreinskilni og hugrekki. Vafalaust munu einhverjir óvandaðir menn hæðast að honum fyrir þessa grein, því að eins og hann segir: „Þessir blessaðir trúleysingjar feta svo sinn stíg út í lífið og líta á sjálfa sig sem æðsta vald í öllum málum og trúa á dómgreind sína, skynsemi og kannski fyrst og fremst á vísindin — það er að segja þann sannleika sem vísindin hafa nýlegast uppgötvað.“ Það er auðvitað illþolandi þegar fólk sýnir þann hroka að trúa öðru fremur á dómgreind sína og skynsemi. En það er með öllu óþolandi að horfa upp á hrokafulla menn, sannfærða um að heimssýn þeirra sé æðri, rita greinar í blöð þar sem þeir gera lítið úr trúarskoðunum almennilegs velmeinandi fólks. Þetta gera auðvitað trúleysingjarnir eins og við þekkjum öll; þeir mættu aldeilis taka sér Þráin til fyrirmyndar í þeim góða sið að bera virðingu fyrir trúarskoðunum annarra.
Hug Guðs er erfitt að ímynda sér, en honum hlýtur að sárna hvernig sköpunarverk hans hafnar honum um þessar mundir. Og hverjum öðrum sárnar það?
Mér. Og Þráni. Og vonandi mörgum öðrum sem hafa hljótt en hugsa rétt og trúa. Við verðum að treysta því að þeir séu fleiri en virðist. Stundum bara fallast manni hendur því að trúleysingjarnir virðast vera alls staðar, tómhyggjan allsráðandi, og trúarafneitunin alger faraldur.
Hvílík örlög það væru ef mannkynið tapaði trúnni algerlega, yrði skapara sínum afhuga, glataðist.
Vitleysa vísindahyggjunnar ætlar allt að sigra. Við megum ekki leyfa það.
Í trúnni er styrkur.
Vesalings maðurinn sem ekki þekkir þá gleði, þann styrk og þá fullvissu um sannleikann, sem felst í að vera hjá Kristi. Því að hverjum var Kristur sendur til að bjarga, líkna og leiðbeina?
Manninum. Og hann ætti að vita betur.