Kanadabúar tapa, lyfjafyrirtækið tapar …
Hjalti er að fjalla um hvers vegna Bandaríkjamenn fá ekki að kaupa lyf í Kanada (þar sem þau eru miklu ódýrari) og flytja þau yfir landamærin.
Kannski er það misskilningur minn, en mér finnst eins og hann sé að gefa til kynna að það sé rétt af Bandaríkjastjórn að banna slíkan innflutning, því að ef þeir afnema þessi innflutningshöft gerist þetta:
„Kanadabúar tapa vegna hærra lyfjaverðs, lyfjafyrirtækið tapar því það getur ekki stundað verðmismunun (sem leiðir til að þeir eru lengur að borga upp þróunarkostnað og þar með lengur þar til þeir lækka verð).“
Er ekki alveg jafngilt að orða þetta öfugt? Að vegna innflutningshaftanna gerist þetta:
„Kanadabúar græða [á kostnað Bandaríkjamanna ☺] vegna lægra lyfjaverðs, lyfjafyrirtækið græðir því það getur stundað verðmismunun (sem leiðir til að þeir eru fljótari að borga upp þróunarkostnað og þar með geta þeir fljótar lækkað verð).“
Ekki það að mér þyki slæmt að Kanadabúar og lyfjafyrirtækið græði — punkturinn minn er bara sá að það virðist vera mörkuðum Bandaríkjanna og Kanada náttúrulegt að renna saman, fyrst það þykir þurfa að grípa til stjórnvaldsaðgerða til að halda þeim aðskildum og gera þannig lyfjafyrirtækinu kleift að stunda verðmismunun. Án tillits til þess hvort verðmismunun er kölluð „góð“ eða „slæm“ (orðið „mismunun“ hefur nú aldrei verið vænlegt til vinsælda!) hefði ég haldið að það væri ekki sérstaklega í anda frjálsmarkaðshyggjunnar (sem ég hélt að Hjalti væri að hluta til að stúdera þarna úti :þ) að fagna svona inngripum stjórnvalda í hegðun markaða.
Þá kann einhver að segja „já en lyfjafyrirtækið er bandarískt, svo að ef maður lítur á Bandaríkin sem eitt risastórt fyrirtæki, þá var stjórn þess þarna að taka ákvörðun til að hámarka hagnað þess, og þannig á það að vera.“ Hm. Mætti ekki með sömu rökum halda uppi vörnum fyrir verndartolla á landbúnaðarafurðir og grunnvörur, t.d. stáltollana bandarísku? Þeir vernda innlendu framleiðendurna (sem losna við óþægilega samkeppni), á kostnað innlendu neytendanna (sem þurfa að borga hærra verð). Þeir sem skilgreina sig sem frjálshyggjumenn, hvort heldur sem er á hófsamari kantinum eða hinum, eru yfirleitt ekkert sérstaklega á þeim buxunum að hvetja til verndartolla eða innflutningsbanns. Það er þá líklega ekki „rétt“ (í huga frjálshyggjumanna) að líta á ríki sem fyrirtæki og stjórnvöld sem fyrirtækjastjórnir. Eða hvað?
Ég held að ég hljóti að hafa verið að misskilja í hvaða anda Hjalti fjallaði um þessi innflutningshöft.
Eða þá að misskilningurinn sé ofinn inn í þessar hraðprjónuðu útleggingar mínar um hagfræði — fag sem ég veit skrattann ekki neitt um. Það skyldi þó aldrei vera! Hjalti, feel free to put me in my place.